Nieuws

Zonneschade !

16 juli 2017

Bijna iedereen is weleens verbrand door de zon. Hoewel we stiekem weten dat dit schadelijk is voor onze huid, willen we vooral graag bruin worden en maken ons vaak niet al te druk. Maar is een zonverbranding wel zo onschuldig als we denken, en wat is een verbranding precies? Misschien kan deze informatie je overtuigen om jezelf in de toekomst beter te beschermen.

Wat is een zonverbranding?

Een rode huid door zonverbranding geeft aan dat de huid beschadigd is door overmatige blootstelling aan UV-stralen. De huid heeft geeft ons door de rode kleur een waarschuwing dat de huid teveel is blootgesteld aan UV-stralen en dat herstel noodzakelijk is. De eerste indicatie is roodheid, doordat de bloedvaten wijder worden. Vervolgens zal de huid vocht verliezen en dehydrateren, waardoor een trekkerig gevoel kan ontstaan. Naarmate de huid vaker wordt blootgesteld aan UV-stralen, zal deze zich gaan aanpassen aan het UV-licht. Dit kan op twee manieren, namelijk doordat de epidermis (bovenste huidlaag) dikker wordt, of doordat bruining plaatsvindt (pigmentatie). Hoewel een gebruind lichaam in onze samenleving vaak aanbeden wordt, ontstaat het bruiningsproces dus uit noodzaak: het pigment wordt door ons lichaam gebruikt om te voorkomen dat UV-stralen dieper in de huid doordringen en ons DNA beschadigen. Het is een natuurlijk beschermingsmechanisme van de huid! Een zongebruinde huid is dus eigenlijk geen ‘gezond kleurtje’, maar bij een bruine huid is er altijd schade aan cellen of DNA opgetreden.

Wanneer de huid veelvuldig en overmatig wordt blootgesteld aan zonlicht kan hyperpigmentatie plaatsvinden, waardoor lichte of donkere vlekken ontstaan. Het lichaam kan dit oplossen als het slechts om een lichte beschadiging gaat, maar wanneer het lichaam wordt blootgesteld aan meer zonlicht dan het kan repareren, ontstaat serieuze schade. Hoe vaker je verbrand bent, des te groter is de kans op huidkanker.

Waarom vervelt de huid?

Vervellen na verbranding is een manier van het lichaam om beschadigde cellen, die mogelijk kankerverwekkend zijn, kwijt te raken. Omdat gevaar optreedt voor het lichaam, treedt er automatisch een mechanisme in werking dat alle beschadigde cellen zo snel mogelijk afbreekt. Deze massale verwijdering van cellen kan ertoe leiden dat je grote lappen vel van je lichaam kunt trekken, die worden vervangen door nieuwe cellen onder deze huidlaag.

Wat te doen als ik verbrand ben?

Ten eerste moet je gelijk de oorzaak van het probleem aanpakken: ga direct uit de zon! Drink daarnaast veel water om dehydratatie tegen te gaan. Om je lichaam te verkoelen kun je een koud bad nemen (zonder badproducten). Dep je huid vervolgens droog in plaats van te wrijven. Vermijd vettige crèmes, want die kunnen ervoor zorgen dat de huid niet kan koelen, waardoor de verbranding alleen maar erger wordt. Breng liever een verzorgende aftersun gel aan op de verbrande huid en blijf uit de hitte en zon. Actinische keratose, (actinisch = door zon veroorzaakt en keratose; verhoorning) wordt ook wel “zonneschade” van de huid genoemd. De afwijking wordt vooral op oudere leeftijd gezien. Vooral mensen met een blanke huidtype (blond haar en blauwe ogen) zijn hiervoor extra kwetsbaar. Geschat wordt dat bij het toenemen van de leeftijd tot 80% van deze groep mensen een actinische keratose zullen ontwikkelen. Ook op jongere leeftijd worden deze afwijkingen al gezien. Dit heeft mogelijk te maken met veranderde vrijetijdsbesteding, door zonvakanties en zonnebanken. Andere risicogroepen zijn mensen die lang in de tropen hebben gewoond, en personen die langdurig afweerremmende medicijnen (w.o. cytostatica) gebruiken. Actinische keratose is te beschouwen als een chronisch effect van (teveel) ultraviolette (=UV) straling en wordt beschouwd als voorstadium van huidkanker. Het algemene advies is om deze huidafwijkingen te behandelen vóórdat ze kwaadaardig worden. * huisarts.com

Fabels over Zonnen

Zonnebanken is veiliger dan zonnen buitenshuis

In zonlicht zit zowel UVA als UVB stralen. Van beide UV typen is inmiddels bekend dat ze kankerverwekkend zijn voor de huid. In de meeste zonnebanken zitten UVA stralen. Deze stralen zijn dus net zo kankerverwekkend als de UVA stralen uit de zon. Het antwoord is dus nee, zonnebanken is niet veiliger dan zonnen buitenshuis.

Voordat ik een zonnige vakantie neem is het goed om de huid “voor te bruinen” op de zonnebank

In zonlicht zit zowel UVA als UVB stralen. Van beide UV typen is inmiddels bekend dat ze kankerverwekkend zijn voor de huid. In de meeste zonnebanken zitten UVA stralen. Deze kleuren de huid tussen de cellen en geven dus totaal geen bescherming voor het DNA voor onze cel. Deze schade is dus in feite onzichtbare schade. Door stapeling van deze DNA schade wordt de kans op het krijgen van een huidkanker vergroot. Doe je dit voorbruinen op regelmatige basis voor een aantal jaren gaat je huid tevens sneller verouderen. Deze stralen van de zonnebank zijn dus net zo kankerverwekkend als de UVA stralen uit de zon. Een simpel ezelsbruggetje is ook UV-A met de letter A van “aging” (huidveroudering). Kortom, voorbruinen is voor eventjes misschien mooi, maar vanwege de lange termijn schadelijke effecten raden wij het zeker niet aan.

Als ik bruin ben geworden na het zonnen hoef ik geen zonnebrandmiddel meer te gebruiken

Ondanks de bruine kleur is het dus nog steeds mogelijk dat de huid verbrandt en DNA schade oploopt. Je loopt dus nog steeds risico op het krijgen van een huidkanker en huidveroudering.

Als ik een zonnebrandmiddel gebruik met een hoge factor kan ik eindeloos gaan zonnebakken

Zonnebrandmiddel is bedoeld om, gedurende de tijd dat je in de zon bent, de huid te beschermen tegen verbranding. Een zonnebrandmiddel geeft je dus geen vrijbrief om eindeloos te zonnen. Verder is het zo dat geen enkel zonnebrandmiddel, 100% de UV stralen kan blokkeren, zelfs factor 50 niet. Dit komt omdat mensen het middel niet altijd op de juiste manier op de huid aanbrengen. Te dun, te weinig en vaak te laat. Verder wordt het zonnebrandmiddel vaak uitgezweet door de warmte en door inspanning (sporten en zwemmen). Kortom, zoek ook vaak de schaduw op, draag en hoed en breng het zonnebrandmiddel om de 2 of 3 uur weer opnieuw aan volgens de voorschriften.

Een zonnebrandmiddel breng ik pas aan als ik ga zonnen

Dat is te laat. De UV stralen hebben in de paar minuten dat je op je ligbankje zit al de huidcellen weten te bereiken en mogelijk al DNA schade veroorzaakt. Het zonnebrandmiddel moet voldoende tijd hebben om in te werken. Smeer het zonnebrandmiddel 30 minuten vóórdat je de zon ingaat in en herhaal dit om de 2 uur of na inspanning (sporten, zwemmen etc..).

Als ik een zelfbruinend middel op mijn huid smeer hoef ik geen zonnebrandmiddel meer te gebruiken

Zelfbruinende middelen kunnen de huid een bruine of oranje bruine tint geven maar geven geen bescherming tegen verbranding. Ze bevatten namelijk geen zonnefilters die de UV stralen kunnen tegenhouden.

Een dagcrème met factor 20 moet genoeg zijn als ik de zon in ga

Dagcrèmes van verschillende fabrikanten bevatten steeds vaker een beschermingsfactor. Deze factor geeft alleen aan hoe sterk uw gezichtshuid tegen UVB stralen wordt beschermd. U bent dus niet of nauwelijks beschermd tegen de schadelijke effecten van UVA stralen. Wij raden ook aan een dagcreme en een zonnebrandmiddel over elkaar heen te gebruiken.

Zonnebrandmiddelen zijn kankerverwekkend, ik gebruik ze liever niet

Van geen enkele zonnefilter is tot nu toe aangetoond dat ze kankerverwekkend zijn. Wel is aangetoond dat de huid gesmeerd met een zonnebrandmiddel vele malen is beschermd tegen DNA schade en huidkanker dan de huid zonder een zonnebrandmiddel.

Als ik in de schaduw zit (bijv onder een parasol) hoef ik mij niet in te smeren

Een schaduw kan helpen maar ook daarin kunnen UV stralen toch je huid bereiken. Onder een palmboom zitten beschermt dus niet voldoende. De meeste parasols blijken daarnaast niet in voldoende mate UV stralen te blokkeren. Dus nee, ook in de schaduw moet je je insmeren.

Tijdens een bewolkte dag kan ik mijn zonnebrandmiddel thuis laten

Bewolking houdt UV stralen niet tegen ! Zelfs op een bewolkte dag in de zomer in eigen land of in een vakantieland kan je huid verbranden. Ook al zie je de zon niet, de UV stralen weten nog altijd je huid te bereiken.

Tijdens ski-vakanties hoef ik mijn gezichtshuid niet in te smeren, de zonkracht is dan toch lager

Dit is één van de grote misverstanden over zonnen. Juist in de bergen moet je je gezicht goed insmeren. In de bergen is de zonkracht tot wel twee keer hoger dan in eigen land. Dit komt doordat op grote hoogte de UV-straling tot wel 30% sterker is dan op zeeniveau. Ook weerkaatst de witte sneeuw ruim 80% van de zonnestralen waardoor de straling sterker wordt. In de bergen is ook de lucht veel schoner waardoor de UV-straling minder tegengehouden.

You Might Also Like